Posts Tagged ‘auteursrecht’

Google stopt in Frankrijk voorlopig met nieuwssnippets

Posted 26 sep 2019 — by Emerce
Category nieuws

Google gaat in Frankrijk geen overzichten meer geven van nieuwsberichten in de zoekresultaten. Frankrijk zal de nieuwe EU-auteursrechtrichtlijn volgende maand omzetten in wetgeving. Uitgevers moeten dan eerst toestemming geven.

Wel gaat Google nog proberen om afspraken met uitgevers te maken, maar het bedrijf is niet bereid om voor de informatie te betalen.

Omdat de EU-richtlijn in alle EU-landen wordt omgezet in nationale wetgeving, is de kans groot dat Google News ook in andere landen of verdwijnt of flink wordt uitgekleed.

In 2014 stopte Google al eens met zijn nieuwsdienst in Duitsland nadat tweehonderd uitgevers bezwaar hadden gemaakt tegen opname van artikelen. Binnen twee weken werd de boycot alweer opgeheven toen bleek dat het bezoekersverkeer met veertig procent daalde.

Foto Pixabay



Lees het volledige bericht op Emerce »

Google gaat niet betalen voor verwijzen naar artikelen in Europese zoekmachine

Posted 26 sep 2019 — by Villamedia
Category nieuws

Google zal ondanks de in maart aangenomen wijzigingen aan de Europese auteursrechtenwet niet betalen voor het verwijzen naar artikelen van uitgevers.…

Lees het volledige bericht op Villamedia »

‘Gebruik octrooien, merken en auteursrechten goed voor 2,3 miljoen banen in Nederland’

Posted 25 sep 2019 — by Emerce
Category nieuws

Industrieën die intensief (bovengemiddeld) gebruikmaken van intellectuele eigendomsrechten (IER) zoals octrooien, merken, industriële ontwerpen en auteursrechten genereren jaarlijks 39.3 procent van het Nederlandse BBP (271 miljard euro) en zijn goed voor 2,1 miljoen banen. Deze bevindingen zijn vandaag gepubliceerd in een gezamenlijk rapport van het Europees Octrooibureau (EPO) en het Bureau voor Intellectuele Eigendom van de Europese Unie (EUIPO).

Vergeleken met de periode 2011-2013 steeg het aantal banen in IER-intensieve industrieën in de EU met 1,3 miljoen, terwijl de totale werkgelegenheid in de EU licht daalde. De toegevoegde waarde per werknemer in deze industrieën is hoger dan in de rest van de economie.

Het gemiddelde gebruik van industriële eigendomsrechten binnen de EU bedraagt 1 Europees octrooi per 1000 werknemers, 4,7 Europese merken per 1000 werknemers, 1,7 industriële ontwerpen per 1000 werknemers en 0.2 kwekersrechten per 1000 werknemers.

In 2018 stond Nederland op het gebied van merkaanvragen ook op de achtste plaats.

Foto Pixabay



Lees het volledige bericht op Emerce »

Werkgroep moet cartoonisten met problemen steunen

Posted 25 sep 2019 — by Villamedia
Category nieuws

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) gaat starten met een werkgroep voor cartoonisten. Die werkgroep moet journalistieke tekenaars die in de problemen komen steunen en bijstaan wanneer zij verwikkeld raken in zaken omtrent auteursrecht en…

Lees het volledige bericht op Villamedia »

Bernard Kobes voorgedragen als bestuursvoorzitter Buma/Stemra

Posted 17 sep 2019 — by Emerce
Category nieuws

De Raad van Toezicht van auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra draagt Bernard Kobes voor als nieuwe bestuursvoorzitter. De benoeming komt er sprake op de Algemene Ledenvergadering op 30 oktober.

Kobes volgt Cees van Steijn op, die sinds oktober 2018 een ad interim functie vervulde.

Bernard Kobes heeft ruime bestuurlijke ervaring als algemeen directeur in de commerciële media industrie. Hij bekleedde eindverantwoordelijke directiefuncties bij NOB Registratie, DutchView, Technicolor NL en Ericsson Broadcast Services NL. Ook was hij actief in het publieke domein, als interim zender manager bij NPO Radio 6 en als directeur bestuurder bij de NLPO. In 2017 richtte Kobes, samen met een compagnon, Media Adviseurs Nederland op.



Lees het volledige bericht op Emerce »

Deepfake app Zao groot succes in China

Posted 04 sep 2019 — by Emerce
Category nieuws

De deepfake app Zao, die gezichten van gebruikers ‘plakt’ in bekende speelfilms en tv shows, is een enorme hit in China. De app werd vrijdag gelanceerd in de IOS App Store, en staat nu al bovenaan.

De app kent nog wel beperkingen. Er worden maar enkele scenes aangeboden om gezichten in te plakken. Kennelijk is het toch lastig om gezichten aan te passen voor wisselende omgevingen.

De maker is Changsha Shenduronghe Network Technology, onderdeel van Momo, een bekende Chinese datingdienst.

Zao is minstens zo controversieel als FaceApp omdat gebruikers formeel het auteursrecht moeten overdragen. Zao heeft via Weibo al wel laten weten dat er aanpassingen komen in de voorwaarden.



Lees het volledige bericht op Emerce »

Auteursrecht: Kom op kabinet, kom op voor ons!

Posted 30 aug 2019 — by Emerce
Category nieuws

#Artikel13 is een gegeven. Maar hoe Nederland die regels over het Auteursrecht uitlegt, is dat niet. Inmiddels is er een concept van een wetsvoorstel, en dat is helaas erg teleurstellend. Het kabinet moet echt veel harder haar best doen om de belangen van de internetgebruiker te beschermen.

Wat was dat ook al weer, #artikel13?

In de definitieve versie van de richtlijn is artikel 13 overigens omgenummerd naar artikel 17. Het is een berucht artikel in de nieuwe Auteursrechtrichtlijn waarin platformen verantwoordelijk worden gemaakt voor de inhoud die gebruikers er plaatsen. Een Europese wet die niet oplost wat de Europese Commissie als een probleem zag, maar in tussentijd wel de vrijheid van de internetgebruiker enorm beperkt.

Het gaat ervoor zorgen dat commerciële bedrijven, zoals Google en Soundcloud, elke upload van je scannen en keurenEr bestaan zat voorbeelden van falende filters. En dat diezelfde bedrijven, om aansprakelijkheid te ontlopen, waarschijnlijk op voorhand al heel veel uploads zullen weigeren.

Nederland vond Europese regels schadelijk

De Nederlandse regering was in het Europese debat glashelderNiet alleen Nederland was kritisch: bijna niemand wil #artikel13: deze regels doen meer kwaad dan goed. In 2017 stelde Nederland kritische vragen aan de juristen van de Europese Commissie over de juridische houdbaarheid van het voorstel voor de richtlijn. Veel later in het proces stemde Nederland tegen de tekst die als basis moest dienen voor de inzet van de lidstaten in de onderhandelingen met de Commissie en het Parlement.

Weer later stelde de permanente vertegenwoordiging van ons land in Europa dat in het aangenomen voorstel “geen evenwicht wordt gevonden tussen de bescherming van rechthebbenden en de belangen van individuele burgers.”

Van Europese naar Nederlandse regels

Omdat het om een zogenaamde richtlijn gaat, moet alle lidstaten de regels overnemen in nationale wetgeving. Nu die Europese wet niet zo gemakkelijk ongedaan gemaakt kan worden, is dat vertalen dé plek om de schade zoveel mogelijk te beperken. Anders gezegd: met een minimale omzetting worden de rechten van de internetgebruiker maximaal beschermd. Je zou zeggen, als Nederland zo kritisch was op de richtlijn, dan zal ze ook haar stikkende best doen om de schade van die Europese regels in de vertaling naar nationale wetgeving, zoveel mogelijk proberen te beperken. Maar helaas…

Geen zin of te warm

Twee maanden geleden publiceerde het Ministerie van Justitie en Veiligheid een concept van het wetsvoorstel voor die omzetting. Dat voorstel is teleurstellend, alsof de ambtenaren geen zin hadden. Of misschien was het ook te warm. In ieder geval ontbreekt het aan de ambitie om de belangen van de gebruiker zoveel mogelijk te beschermen. Voor de belangen van de individuele burger waar de regering eerst over sprak, heeft het kabinet geen oog. Ze beperkt de uitleg van terminologie niet als het wel zou kunnen en dwingt ook niet af dat de waarborgen waarin wordt voorzien, goed worden uitgelegd.

Ambitieuzer voorstel hard nodig

Bits of Freedom dringt er sterk op aan bij het kabinet om met een ambitieuzer wetsvoorstel te komen. Een omzetting waarin de schade van de richtlijn zo veel mogelijk beperkt wordt en de rechten van de gebruiker van het internet maximaal worden beschermd. Omdat dat bijzonder complexe juridische materie is, adviseren we ook om voorafgaand aan het schrijven van het wetsvoorstel onderzoek te doen naar de ruimte die een lidstaat heeft om de schade van de richtlijn te beperken. Dit onderzoek zou uitgevoerd kunnen worden door academici met expertise op het gebied van auteursrecht.

Nederland moet beter zijn best doen

Kortom, Nederland moet beter zijn best doen. Dat de richtlijn is aangenomen maakt niet dat de strijd verloren is. Ook hier geldt: arbeid verwarmt, luiheid verarmt.



Lees het volledige bericht op Emerce »

Hoe zit het eigenlijk met auteursrecht op content?

Posted 26 aug 2019 — by Emerce
Category nieuws

We zijn wel dagelijks bezig met allerlei vormen van content. Iedereen. Voor de lol, voor de marketing of omdat we de content zelf verkopen. Dan krijg je automatisch te maken met een aantal rechten en rechtsgebieden. Als je door de bomen het bos niet meer ziet, biedt een bundeltje gekapte bomen uitkomst: het boek #contentrecht.

Nu is contentrecht geen officieel rechtsgebied, maar in mijn boek behandel ik tal van rechtsgebieden waarmee je als producent of consument van content te maken kunt krijgen. In een serie van drie artikelen behandel ik de meest voorkomende kwesties waarmee jij te maken kunt krijgen. Dit is deel één en het gaat over het auteursrecht.

Wat is content?

Content is een heel breed begrip. Het staat voor inhoud, terwijl het lang niet altijd inhoudelijk hoeft te zijn. Eigenlijk is content alles dat we kunnen zien en horen, dat we zelf gemaakt hebben. Teksten, foto’s, video’s, infographics, muziek, illustraties, presentaties en ga zo maar door.

Met alle soorten content krijg te maken met het auteursrecht. Of je nu wil of niet. Goed, als je een zzp’er bent, autonoom unieke content maakt en het je niet kan schelen wat een ander met het werk doet, dan kun je het auteursrecht wellicht naast je neerleggen, maar in alle andere gevallen niet.

Leestip: Content-Marketing Trends 2019

Weten wie de maker/auteursrechthebbende is, bespaart veel geld

Zo moet je bijvoorbeeld wel weten wie de maker of auteursrechthebbende is van het werk. Veel mensen denken dat als zij het gemaakt hebben, ze ook de maker zijn. Logische gedachte wellicht, maar lang niet altijd waar. Tegelijkertijd denken opdrachtgevers vaak dat zij, omdat ze nu eenmaal betaald hebben voor de opdracht, de rechthebbende worden. Meestal niet waar. Dat levert helaas veel frictie en conflicten op. Dat kost iedereen een hoop tijd en geld, terwijl dat voorkomen zou kunnen worden als alle partijen beter zouden weten hoe het zit, vooraf dit beter zouden regelen en elkaar beter kunnen uitleggen hoe het werkt.

Laat ik daar hier een begin bij maken.

Natuurlijk is het uitganspunt wel dat de maker, de persoon die de creatieve arbeid heeft verricht, de auteursrechthebbende wordt. Nu moet je ‘creatieve arbeid’ niet te zwaar opvatten. Het hoeft niet écht creatief te zijn, als het maar niet te banaal en triviaal is. Niet te gewoontjes. Daarover later meer.

Soms zijn er meerdere makers. Zoals het schrijversduo Nicci French, de stylist en de fotograaf of de componist en tekstschrijver. Ze maken samen een werk en moeten daarom telkens samen beslissen hoe dat werk geëxploiteerd mag worden. De ene maker kan nooit zonder de ander beslissen. Het is alsof je bent getrouwd. Zelfs als je gaat scheiden, blijft er altijd een bepaalde band bestaan. Je komt nooit meer écht van elkaar af. Des te belangrijker om vooraf goede afspraken te maken.

Werknemers

Werknemers hebben ook niets te zeggen over wat ze maken. Als het hun taak is om bepaalde dingen te maken, websites te ontwerpen, logo’s te maken, huisstijlen te ontwerpen, foto’s te leveren, video’s te maken, advertenties in elkaar te zetten, teksten te schrijven en wat al niet meer, dan gaat dat auteursrecht linea recta naar de werkgever. Het is zelfs zo dat als een werknemer in diens portfolio wil opnemen wat hij of zij gemaakt heeft, hij of zij daarover afspraken moet maken met de werkgever. Die is immers de auteursrechthebbende. Staat er niets over auteursrecht in de arbeidsovereenkomst? Wees niet verbaasd! Dat hoeft namelijk helemaal niet. De Auteurswet heeft dit allang geregeld.

Opdrachtgevers zien zichzelf vaak als de werkgever en denken om meerdere redenen dat zij ook automatisch auteursrechthebbende worden. Dat is meestal helemaal niet het geval. Alleen wanneer iets ‘onder leiding en toezicht’ is gemaakt en de opdrachtnemer alleen een uitvoerder is, die (bijna) niks creatiefs heeft in te brengen, wordt de opdrachtgever automatisch de auteursrechthebbende.

Opdrachtgevers

Meestal geeft een opdrachtgever wel kaders en richtlijnen. Er zijn wensen. Er is een doel. Maar juist de opdrachtnemer heeft de kennis, kunde en creativiteit om die wensen om te zetten in een werk waarmee het doel behaald kan worden. Als de opdrachtgever dat zelf zo goed zou kunnen, zouden ze het in veel gevallen gewoon zelf doen. Ja, wel iets waar discussie over kan ontstaan, dus om dit nu aan de wet over te laten is misschien niet al te verstandig. Een opdrachtnemer zou dit in de algemene voorwaarden kunnen regelen. Bang dat deze door de opdrachtgever worden uitgesloten, omdat inkoop nu eenmaal heeft geleerd dat het zo moet? Ze het dan gewoon in de offerte, dan gaan ze er vaak gewoon mee akkoord.

Let bij opdrachten ook op dat er afspraken worden gemaakt over de wijze van gebruik. Als het een rechtspersoon is (een openbare instelling, stichting, vereniging of vennootschap, officieel) die het werk eerst zelf openbaar maakt, zonder de naam van de natuurlijk persoon als maker te noemen, dan is de rechtspersoon de auteursrechthebbende geworden. Stiekem. Heel sneaky. Automatisch. Zonder dat ook maar iemand het door had! Nou ja, tenzij je kon bewijzen dat die openbaarmaking onrechtmatig was. Komt ie weer: afspraken maken. Schriftelijk het liefst, anders wordt bewijzen zo lastig.

Kortom, voorkom discussie over wie de auteursrechthebbende is. De Auteurswet beidt handvatten, maar lost lang niet alles op. Rechtszaken zijn duur. Het is zonde daar je tijd en geld aan te spenderen. Liever vooraf iets meer tijd en geld besteden aan een goede overeenkomst, zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is.

De creatieve drempel

Heel fijn natuurlijk, om te weten wie de maker of auteursrechthebbende is, maar van wat dan eigenlijk? Van een werk. Dat is een heerlijk open begrip. Heb je nog geen zak aan. Wat de rechtspraak erover zegt? Dat het een eigen en oorspronkelijk karakter moet hebben en het stempel van de maker moet dragen. Het moet voldoende creatief zijn en mag niet te banaal en triviaal zijn. Schept dat genoeg duidelijkheid? Nee? Laat me wat voorbeelden geven.

Op een woordenlijst of woordenboek kun je auteursrecht hebben. Door de keuze in woorden, volgorde en uitleg van die woorden.

Je hoeft een werk niet bewust te scheppen, maar er moet wel enige creativiteit in zitten. Het mag niet te banaal en triviaal zijn. Dit was onderwerp van gesprek tijdens de jarenlange procedures over het boek ‘De Endstra-Tapes’, waarbij twee journalisten de ‘achterbankgesprekken’ met de vermoorde Willem Endstra hadden uitgewerkt en in een boek hadden uitgegeven. Erven Endstra waren daarop tegen. Ze vonden dat zij het auteursrecht hadden op wat Endstra had gezegd. Uiteindelijk werd in de rechtspraak besloten dat de onsamenhangende zinnen van Endstra te banaal en triviaal waren en er daarom geen auteursrecht op rustte.

“Zo, nu eerst”

Als ik zeg “Zo, nu eerst”, waar denk jij dan aan? Bavaria waarschijnlijk. We weten allemaal waar het vandaan komt. Het is herkenbaar. Dat noemen we goede marketing, maar dat zorgt nog niet voor een auteursrecht. Toen hostingbedrijf YourHosting inhaakte op het succes van de Bavaria campagne met de radioreclame “Zo, nu eerst naar de cloud”, spande Bavaria een rechtzaak aan tegen YourHosting. De brouwers uit Brabant wonnen bij de rechtbank, waarop ze een aantal kratjes bier bij YourHosting lieten bezorgen.

Maar in hoger beroep oordeelde het Gerechtshof Den Haag echter dat deze drie woorden normaal Nederlands waren en er dus geen auteursrecht op rustte en dat daarom de commercial van YourHosting gewoon was toegestaan. Die reclame was inmiddels al van de radio af, dus ze hadden weinig meer aan de uitspraak, behalve dat ze geen schadevergoeding hoefden te betalen aan Bavaria. Bavaria had te vroeg gejuicht en YourHosting had een goede vrijdagmiddagborrel.

Foto’s worden meestal voldoende creatief gevonden. Of ze nu met een telefoon zijn gemaakt of met de duurste camera die je kunt verzinnen, dat maakt niet uit. Alleen foto’s waar geen creatieve keuzes in terug te vinden zijn, daar rust geen auteursrecht op. Denk aan de pasfoto voor een identiteitsbewijs. Daar zitten zoveel regels en richtlijnen aan vast, dat er geen ruimte meer is voor ook maar een pixel aan creativiteit.

Ook zogenaamde pack shots, productfoto’s op een witte achtergrond, gewoon goed uitgelicht, geschikt voor catalogi, waar misschien veel werk in zit, maar die zeker niet creatief zijn, daar rust geen auteursrecht op.
Maar al die influencers, die op hetzelfde event zijn en daar van dezelfde tafel met producten een foto maken, waarbij die foto’s allemaal min of meer hetzelfde zijn, daar rust wel auteursrecht op. Misschien slechts een lage bescherming, omdat de foto’s eenvoudig zijn, maar het is wel een auteursrecht.

‘Inspiriteren’

Iedereen mag zich door een ander laten inspireren. Stijlen en ideeën mogen gewoon worden overgenomen, want daar rust geen auteursrecht op. Daarom zijn concepten en formats ook lastig te beschermen. Iedereen moet binnen een bepaald idee zijn of haar eigen gang kunnen gaan.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat sommige mensen niet irritant dichtbij komen. Copycats, noem ik ze ook wel. Ze maken nèt geen inbreuk op auteursrecht, maar maken wel gebruik van het succesvolle idee of de succesvolle stijl. Niks aan te doen? Nou ja, iemand erop aanspreken kan altijd. Niet zozeer op juridisch vlak dus, maar leg ze uit dat concurrentie weliswaar gezond is, maar ze toch beter kunnen dan dit en dat juist originaliteit ze verder brengt, bijvoorbeeld. Dan is er juist voor iedereen meer. Vergeet de boosheid en zoek naar een creatieve oplossing.

Handig gebruik van beperkingen

Weet je nog, al die drukte vanwege de DSM-Richtlijn, omdat vanwege het zogenaamde uploadfilter memes niet meer toegestaan zouden zijn? Allemaal lulkoek! Memes, parodieën en citaten zijn juist expliciet wel toegestaan. Nee, niet altijd door een machine te herkennen. Dat zal nog wel eens tot problemen gaan leiden.

Ons auteursrecht kent overigens nog wel meer uitzonderingen.

Pers mag in sommige gevallen bijvoorbeeld berichten uit andere pers ongevraagd overnemen. Moeten ze wel keurig aan bronvermelding doen natuurlijk.

Citeren

Daarnaast kun je citeren. Moet er wel een geschikt doel zijn, zoals aankondiging, beoordeling, polemiek, wetenschappelijke verhandeling of vergelijkbaar doel. Geen versiering dus. Dat maakt het gebruiken van afbeeldingen als ‘uitgelichte afbeelding’ lastig, wanneer je geen toestemming hebt voor het gebruik daarvan. Die uitgelichte afbeelding voldoet namelijk vaak niet aan een van de doelen, maar dient ter versiering. Bovendien wordt het vaak veel groter gebruikt dan nodig.

Een ander criterium is namelijk dat er niet te veel overgenomen mag worden. Alleen zoveel als ‘maatschappelijk aanvaardbaar’ is. En natuurlijk mogen naam- en bronvermelding niet ontbreken, mag de titel van een werk niet worden aangepast en mag het werk ook niet te veel gewijzigd worden.

Een grapje moet kunnen. Daarom mogen parodieën, memes en satire ook. Ook hier moet het allemaal weer wel maatschappelijk aanvaardbaar zijn. Wat we nu okay vinden, vinden we over tien jaar misschien wel te ver gaan.

Door gebruik te maken van beperkingen op het auteursrecht, kun je op een handige manier gratis gebruik maken van bestaand werk, zonder dat je daarvoor toestemming nodig hebt. Wel opletten dat je binnen de lijntjes kleurt, anders heb je alsnog een schadevergoeding aan je broek hangen.

Met toestemming mag alles

Met toestemming mag alles. Wil je geen risico lopen, dan zorg je dat je rechtmatig aan content van anderen komt, zodat je het kunt gebruiken op de wijze die je zelf wil. Die toestemming noemen we ook wel een licentie.

Let erop dat je die toestemming altijd van de rechthebbende krijgt en bijvoorbeeld niet van de geportretteerde. De geportretteerde heeft tenslotte het auteursrecht niet.

Geen zin om in gesprek te moeten gaan? Maak dan gebruik van werken waar vooraf een licentie voor is gegeven. Denk bijvoorbeeld aan het systeem van creative commons, waarmee zes vaststaande licenties kunnen worden gemaakt. Iedereen mag werken met een creative commons licentie gratis gebruiken. Fotosite Flickr stond bijvoorbeeld altijd bekend om de foto’s met een dergelijke licentie, maar via creativecommons.org zijn nog veel meer bronnen te vinden.

Daarnaast zijn er natuurlijk veel betaalde stocksites voor foto’s, illustraties, vectorbestanden, muziek en wat al niet meer. Let wel altijd goed op de licentie. Past deze bij de wijze waarop je het wil gebruiken? Een licentie is bijvoorbeeld niet altijd geschikt om er een werk mee te maken dat vervolgens aan een opdrachtgever wordt gegeven om te gebruiken. Altijd goed blijven opletten dus!

Leestip: Afbeeldingen voor je website of blog: de ultieme lijst

Grijze rozen

Het leven van een contentmaker of contentgebruiker gaat dus niet over rozen. Er is veel waar je aan moet denken bij het maken en gebruiken van content, bij het anderen toestemming geven om content te gebruiken en bij samenwerkingen. Het lijkt soms ook een groot grijs gebied te zijn. Dit is helaas niet iets waar een artikel van 2000 woorden je meteen een passende oplossing voor kan bieden. Gelukkig helpt het boek #contentrecht met de soms smeuïge voorbeelden uit de praktijk, de handige checklists en overzichtelijke infographics en flowcharts.

Bij content heb je niet alleen te maken met auteursrecht, maar ook met bijvoorbeeld portretrecht en privacy, de vrijheid van meningsuiting en merken en reclame. Deze onderwerpen komen in een volgend artikel aan bod.



Lees het volledige bericht op Emerce »

Nederland bereidt omstreden auteurswet voor

Posted 03 jul 2019 — by Emerce
Category nieuws

De Nederlandse regering treft voorbereidingen voor de implementatie van de in maart aangenomen auteursrechtrichtlijn van de EU. Een heet hangijzer daarbij is het filteren van uploads.

Het wetsvoorstel Implementatiewetsvoorstel Richtlijn auteursrecht in de digitale eengemaakte markt is dinsdag in consultatie gegaan. Daarbij kunnen geïnteresseerden reacties op het voorstel geven. De consultatie loopt tot 2 september.

De EU-auteursrechtrichtlijn moet uiterlijk op 7 juni 2021 zijn omgezet in Nederlands recht, wat inhoudt dat de Nederlandse Auteurswet moet worden aangepast.

Uit de Memorie van Toelichting blijkt dat platforms niet aansprakelijkheid kunnen worden gesteld als ze kunnen aantonen dat ze alles in het werk hebben gesteld om inbreuk op het auteursrecht en naburige rechten te voorkomen.

De regering wil ‘overblokkering’ voorkomen aan de hand van een ‘laagdrempelig geschillenbeslechtingsmechanisme’ en uitzonderingen voor onder meer kritieken en parodieën.

De omstreden auteursrechtrichtlijn werd in maart met een krappe meerderheid aangenomen. De maatregelen gelden vooral voor grote platforms, niet door kleine partijen.



Lees het volledige bericht op Emerce »

SoundCloud koopt digitale rechtenspecialist

Posted 31 mei 2019 — by Emerce
Category nieuws

De ‘YouTube voor audio’ SoundCloud wil het vier jaar oude Repost Network uit Los Angeles kopen. Daarmee breidt het zijn dienstenpakket uit met digitaal rechtenbeheer, crossplatform distributie, analytics en digitale marketingdiensten.

Eerder deze week maakte SoundCloud uit Duitsland de intentie bekend om Repost Network over te nemen. De transactie wordt naar verwachting ergens in de komende weken afgerond. Hoeveel geld daarmee gemoeid is, houden de partijen voor zich.

Repost Network is in feite een bedrijf dat auteursrechtelijk beschermde data (audio) verspreidt en informatie over het gebruik daarvan terughaalt. Die data geeft het weer in de vorm van statistieken en omzetcijfers. Tot de distributiepartners behoren partijen als Soundcloud, Spotify, Deezer, YouTube, Apple Music, Google Music, Facebook en Tencent.



Lees het volledige bericht op Emerce »

Hoe scoort je video? De evolutie en toekomst van het YouTube-algoritme

Posted 29 mei 2019 — by Emerce
Category nieuws

Waarom scoren sommige video’s niet en andere wel? Om die simpele vraag te beantwoorden, is kennis van het YouTube-algoritme cruciaal. En anders dan veel mensen denken is dit algoritme geen ‘black box’, maar is YouTube relatief open over de werking ervan en de evolutie die het in zijn bestaan heeft doorgemaakt.

YouTube, veruit het grootste videoplatform ter wereld, bestaat veertien jaar. In al die jaren maakte het platform een enorme ontwikkeling door. Het is niet alleen ontzettend populair bij gebruikers, maar ook steeds meer merken en uitgevers zijn actief. Langdurig succes op YouTube begint met het begrijpen van de werking van dit algoritme. Het algoritme bepaalt namelijk hoe vaak je video’s worden vertoond in zoekresultaten en worden aanbevolen aan gebruikers. 

Het begin: alles voor de kliks

Het was in februari 2005 dat drie voormalige PayPal-werknemers, Chad Hurley, Steve Chen en Jawed Karim, vanuit een garage YouTube begonnen. De allereerste video ‘Me at the Zoo’ werd twee maanden later geüpload en slechts anderhalf jaar later was de site zo populair dat Google besloot het over te nemen voor $1,6 miljard. De populariteit dankte het aan de belofte dat YouTube het eerste online videoplatform was waar iedereen gemakkelijk zijn eigen video’s kon uploaden en eenvoudig kon tonen op andere sites. Dat gebeurde dan ook massaal. In de begindagen waren de populairste video’s niezende panda’s, bijtende kinderen en ontelbare katten- en babyfilmpjes.

Piraterij op YouTube

Maar er was nog een andere belangrijke reden voor de populariteit van de site: piraterij. Naast de duizenden filmpjes die door gebruikers zelf werden gemaakt en gedeeld, werd de site overspoeld met geripte fragmenten, video’s en hele films van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Toen YouTube werd gekocht door Google moest de nieuwe eigenaar hier – mede onder hevige druk van filmstudio’s, TV-netwerken en platenmaatschappijen – iets aan doen. De oplossing die ze daarvoor hadden was tweeledig: ten eerste investeerden ze flink in Content ID, het systeem waarmee ze video’s die inbreuk maakten op auteursrecht massaal konden herkennen, blokkeren en laten verwijderen.

Ten tweede gaven ze in het algoritme een grote voorkeur aan content waar het systeem oorspronkelijk voor bedoeld was: originele video’s. De focus van het algoritme lag volledig bij het zoveel mogelijk pushen van deze video’s. Dat deden ze aan de hand van twee belangrijke criteria: het aantal views en CTR. Ongeacht hoe lang gebruikers naar een bepaalde video keken; als (genoeg) gebruikers op die video klikten en begonnen met kijken, werd die video steeds vaker aanbevolen bij de gebruiker. Door deze gigantische focus op het maximaliseren van kliks creëerde YouTube een machine aangedreven monster dat zich vroeg of laat tegen het eigen platform ging keren. Waarom? Deze focus resulteerde in click bait titels en thumbnails die de verwachtingen van de gebruikers alles behalve waarmaakten. Het resultaat: enorm veel kliks en views, maar tegelijkertijd veel gefrustreerde gebruikers omdat ze niet keken wat ze wilden.  

2012: van kliks naar kijktijd

Dat er iets moest veranderen aan het algoritme besefte Chris Goodrow snel. In 2011 was hij aangetreden director of engineering for search and discovery bij de videogigant. In zijn eerste jaar prioriteerde zijn team het totaal aantal video views boven al het andere, maar toen ze zich dieper in het gebruikersgedrag gingen verdiepen kwamen ze achter de frustratie van veel gebruikers. Daarom werkten ze aan een verbeterd algoritme. Eén waarbij de focus niet lag op views (hoe kort ook), maar juist op kijktijd.

‘We realiseerden ons dat het aantal kliks niet de juiste inschatting was om de waarde die een gebruiker uit YouTube haalt te bepalen’, gaf Goodrow aan in een interview met Business Insider uit 2015. ‘In plaats daarvan realiseerden we ons dat als een gebruiker een video langer blijft kijken, dit een veel betere indicator voor kwaliteit is. Ons doel is dat we gebruikers meer laten kijken en minder laten klikken.’

Op 15 maart 2012 ging na eindeloze meetings, tests, data-analyses en onderzoeken het vernieuwde algoritme met de focus op kijktijd live, met op het eerste gezicht dramatische gevolgen: een daling van het aantal views van 20% van de één op de andere dag. Ondanks de paniek die bij sommige YouTube-werknemers uitbrak, bleven ze vasthouden aan het vernieuwde algoritme. Uit de interne cijfers bleek al snel dat de site nog steeds even goed bezocht werd en veel belangrijker: de totale kijktijd nam significant toe.

Over de precieze opbouw van hun model publiceerden drie YouTube-medewerkers later in 2012 ook een wetenschappelijk artikel, waarin ze de verandering van focus van CTR naar Watch Time verder uiteenzetten. Zoals ze daarin stellen “Our final ranking objective is generally a simple function of expected watch time per impression. Ranking by click-through rate often promotes deceptive videos that the user does not complete (“clickbait”) whereas watch time better captures engagement.”

Forse toename lengte YouTube-video’s

Wat je naast de totale kijktijd ziet, is de gemiddelde lengte van YouTube-video’s die de afgelopen jaren is toegenomen. Gedreven door de verandering van het algoritme is sinds de wijziging in 2012, de gemiddelde lengte van een video op YouTube toegenomen van 5,2 minuut naar meer dan vijftien minuten in 2018.

Paniek bij creators

Er brak ook grote paniek uit bij veel creators en influencers (alhoewel ze toen nog niet zo werden genoemd). Want waar ze eerder door het algoritme werden beloond door veel en vaak video’s te publiceren met misleidende titels, werden ze opeens gestraft door het nieuwe algoritme en daalden hun views en inkomsten drastisch.

Maar het markeerde ook de opkomst van een nieuw soort YouTube-ster. De maker die én originele content produceerde én snapte hoe hij zijn of haar publiek langer moest vasthouden. Deze combinatie van kennis en kunde resulteerde in de opkomst van enkele van de meest populaire influencers van vandaag de dag.

Wellicht het bekendste internationale voorbeeld is de Zweedse Felix “PewDiePie” Kjellberg die in 2012 zijn scholierenbestaan vaarwel zei, omdat hij kon leven van zijn YouTube-kanaal. Nationaal zijn dit tegenwoordig overbekende influencers zoals Enzo Knol en StukTV die beiden in 2013 hun eerste stappen op YouTube zetten. De namen die bij veel Nederlanders nog steeds als eerste binnen schieten bij het horen van de naam YouTube.

De risico’s van extremistische content

De kijktijd en lengte van video’s nam de afgelopen jaren op YouTube enorm toe, maar de focus op watch time bracht ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Zo wordt het platform al enige tijd beschuldigd van het op grote schaal promoten van extremistische content en samenzweringstheorieën. Door New York Times-columnist Zeynep Tufekci werd het platform zelfs “The Great Radicalizer” genoemd, door de eenzijdige focus op kijktijd (en in het verlengde daarvan advertentie-inkomsten). Volgens hem worden gebruikers blootgesteld aan goed bekeken, maar gevaarlijke video’s waardoor mensen in een loophole van steeds extremistischere videocontent terechtkomen.

Daarnaast vormden sommige van de eerder door YouTube zo geprezen creators opeens ook een risico. Door de jaren heen werd YouTube een thuis voor contentcreators. Dit was jarenlang een gouden huwelijk: zij bezorgden het platform unieke content, YouTube beloonde hen daarvoor met views en subscribers, maar bovenal met de kans om hun hobby uit te bouwen tot serieus werk (met in sommige gevallen zeer lucratieve inkomsten).

YouTube leunt ook sterk op deze creators met hun unieke content om zichzelf te onderscheiden van streamingdiensten zoals Netflix, Hulu en in Nederland Videoland. Doordat deze creators vrijwel geheel afhankelijk zijn van YouTube-inkomsten (en dus zeer sterk afhankelijk zijn van kijktijd, ergo het algoritme) en de toegenomen concurrentie, gaan ze ook steeds vaker extremere zaken ondernemen om hun kijkers te blijven binden. Adverteerders en mediabureaus willen zich echter in toenemende mate niet associëren met deze content, en dreigen te stoppen met adverteren op YouTube. Vooralsnog blijft dat bij kleine onderbrekingen en dreigingen, maar YouTube wil dit risico niet lopen.

2019: de shift naar ‘kwaliteitskijktijd’ en premium content  

Dit tezamen vormt voor YouTube aanleiding om het algoritme wederom aan te passen. Om de heftige kritiek tegemoet te komen en adverteerders te behouden, is YouTube aan het testen en uitzoeken hoe het ‘kwaliteitscontent’ beter beloond kan worden door te focussen op ‘responsibility’. Maar hoe bepaal je objectief wat goed of slecht is? Over deze worsteling berichtte Bloomberg onlangs. Ze focussen zich niet langer enkel op ‘watch time’ maar ‘quality watch time’: content die mensen voor langere tijd boeit, maar ook geschikt is voor een breder publiek en alle adverteerders (brand safety).

Daarnaast scherpten ze in januari 2019 hun algoritme verder aan, waardoor content die nét niet hun richtlijnen overtreedt, borderline content noemen ze dat, minder vaak wordt aanbevolen. Dit alles om tegemoet te komen aan de kritiek van gebruikers en adverteerders. Ook is Google actief nepnieuws en misinformatie aan het bestrijden rondom politieke verkiezingen.

De opkomst van premium content en het belang van brand safety

Adverteerders en mediabureaus zitten niet stil en nemen maatregelen om wel op YouTube te kunnen adverteren, maar enkel bij vooraf goedgekeurde content. Meerdere grote uitgevers, waaronder in Nederland RTL en TMG, mogen hun eigen ad inventory verkopen en zien een toename in de populariteit hiervan. De advertentiebudgetten verdwijnen dus niet van YouTube maar het budget wordt verschoven naar enkel kanalen beheerd door premium content publishers.

Ondertussen zien steeds meer uitgevers YouTube als kanaal waar daadwerkelijk omzet mee kan worden behaald. Juist door deze verstevigde focus op premium en veilige content en kwaliteitskijktijd wordt dit steeds interessanter.

Ook ontwikkelt YouTube steeds meer mogelijkheden voor adverteerders om het platform niet alleen voor awareness campagnes in te zetten, maar ook voor performance: het genereren van leads en sales. Hiermee richt het platform zich nadrukkelijk op adverteerders die grote budgetten beschikbaar hebben voor searchcampagnes, maar die budgetten ook uitgeven aan concurrenten zoals Facebook en Instagram. YouTube performance advertising staat in de kinderschoenen, maar de mogelijkheden en budgetten zullen de komende jaren steeds groter worden. Daarvoor heeft YouTube wel het vertrouwen van adverteerders nodig. Het platform moet hen overtuigen dat het een veilige plek is voor adverteren.

Wat de toekomst verder brengt 

YouTube wordt volwassen en het platform heeft de ambitie om het #1 entertainment- en educatieplatform te blijven. Het platform neemt de content en kritiek steeds serieuzer. Wat niet alleen voordelen oplevert voor gebruikers, maar ook steeds meer kansen biedt voor zowel publishers, merken en adverteerders. ‘Slechts’ veertien jaar oud, maar al jaren niet meer weg te denken uit ons mediagebruik. We zijn benieuwd wat YouTube ons de komende veertien jaar gaat brengen.



Lees het volledige bericht op Emerce »

UvA lanceert studentenlab voor bescherminginformatievrijheid

Posted 21 mei 2019 — by Emerce
Category nieuws

De Universiteit van Amsterdam lanceert een lab waar getalenteerde studenten met maatschappelijke partners samenwerken aan nieuw beleid op het gebied van het informatierecht. Het Information Law and Policy Lab (ILP Lab) start met twee actuele projecten: de aansprakelijkheid van internetplatforms, en de consequenties van nieuwe auteursrechtregels voor de vrijheid van journalisten op het internet.

De Europese Commissie onderzoekt op dit moment of internetplatforms aansprakelijk moeten zijn voor wat gebruikers op hun platforms doen. Eén groep studenten werkt aan een beleidsvoorstel dat antwoord geeft op die vraag. Het ILP Lab doet dit onderzoek samen met Bits of Freedom. De andere groep onderzoekt hoe journalisten moeten omgaan met nieuwe Europese regels over het overnemen van nieuwsberichten, of korte fragmenten daarvan, op het internet. Dit onderzoek doet het ILP Lab samen met de Nederlandse Vereniging voor Journalisten.

Het ILP Lab is een initiatief van het Instituut voor Informatierecht van de Universiteit van Amsterdam. Het is het eerste in zijn soort in Europa. Het Lab is mede mogelijk gemaakt door een donatie van Pamela Samuelson en Bob Glushko, beiden verbonden aan de Universiteit van Berkeley. Stef van Gompel geeft samen met Ot van Daalen leiding aan het initiatief.



Lees het volledige bericht op Emerce »

Oppenheimer beschuldigt SP van auteursrechtenschending

Posted 10 mei 2019 — by Villamedia
Category nieuws

Cartoonist Ruben L. Oppenheimer wil dat de SP zijn recente campagnespot over de fictieve Europese politicus Hans Brusselmans (een persiflage op PvdA’er Frans Timmermans) verwijdert van internet. Oppenheimer ontdekte dat de spot een een cartoon bevat…

Lees het volledige bericht op Villamedia »

Leven in tijden van spionagekapitalisme

Posted 01 mei 2019 — by Emerce
Category nieuws

De bekendste spionagekapitalist is Facebook. Sinds de opkomst van internetreuzen is privacy niet meer vanzelfsprekend. Dataverzameling is gemeengoed, en dat dat zomaar kan, daar is uiteraard niet iedereen het mee eens. Hoogleraar Shoshanna Zuboff schreef daarover het het boek The Age of Surveillance Capitalism. Rens van der Vorst vat het voor je samen.

In oktober 2018 werd The Age of Surveillance Capitalism gepubliceerd. Geschreven door hoogleraar aan de Harvard Business School Shoshanna Zuboff. Belangrijk, vol nieuwe inzichten en essentieel voor onze toekomst. Een boodschap die verspreid moet worden! Helaas is het boek óók dik (523 pagina’s), ontoegankelijk, moeilijk, in het Engels, en vol met 6-en-meer-lettergrepen-woorden. Daarom maakte ik een ongenuanceerde, incomplete, versimpelde, zelf ingekleurde, zelf aangevulde maar – hoop ik – hartstikke toegankelijke samenvatting.

Spionagekapitalisme, wat is het?

Hét kernbegrip van het boek is Surveillance Capitalism. Ik vertaal dat met spionagekapitalisme. Dat is geen exacte vertaling, toegegeven, maar het dekt wel de lading, denk ik. En het klinkt lekker. Wat jij van de term vindt, mag je zelf bepalen nadat ik heb uitgelegd wat spionagekapitalisme precies is. Daar gaan we dan!

Spionagekapitalisme is een vorm van kapitalisme waarbij mensen bespied worden vaak zonder dat ze daar bewust van zijn. Dit bespieden leidt tot een dataverzameling. Er wordt data verzameld over wat mensen ‘doen’ (posten, liken, kijken, klikken, zoeken, etc..). Dat is de ‘eerste laag’. Maar er wordt ook data verzameld over hoe mensen dat doen (waar, hoe vaak, met wie, op welke toon, met een filter of zonder, hoe lang, wanneer, etc..). Dat is de schaduwlaag. En die is pas echt waardevol. Met de data uit de eerste laag en de schaduwlaag samen kun je gedrag voorspellen en die voorspelling verkoopt de spionagekapitalist aan zijn klanten: bedrijven of organisaties die ook weer iets willen verkopen. Zeep of een idee. De spionagekapitalist verkoopt daarmee zekerheid. Ik weet zeker dat deze mensen in jouw product geïnteresseerd zijn. Ik weet zeker dat deze mensen niet gaan stemmen.

Daar staan we nu. En dat is nog maar het begin. De beste manier om zekerheid te verkopen, is namelijk niet om gedrag te voorspellen, maar om gedrag te beïnvloeden én te bepalen. Data gebruiken om mensen te manipuleren en die ‘superkracht’ weer verkopen aan bedrijven en organisaties. Dát is het doel van het spionagekapitalisme. Van voorspellen naar bepalen. Van vóór ons automatiseren naar ons automatiseren.

In het boek staan hier en daar ” zelfgetekende plaatjes’. Dus ik dacht, laat ik er ook eentje tekenen.

En dan nu de praktijk. Laten we er eens een voorbeeld bij halen van een bekende spionagekapitalist: Facebook. Facebook registreert alles wat je liket, post, deelt, klikt en bekijkt. Via Facebook – pixels word je ook bespied als je andere websites bezoekt. En zelfs je contacten worden in kaart gebracht. Dat betekent dat ook mensen zonder Facebook-account in beeld zijn. Kortom, Facebook streeft erna alles en iedereen te bespioneren. Dat is nog maar de eerste laag. Facebook registreert ook hoe vaak je Facebook gebruikt, waar, op welke manier, hoe lang, vanaf welk apparaat, en ga zo maar door. De schaduwlaag. Met al deze gegevens voorspelt Facebook jouw gedrag. Bijvoorbeeld of je van plan bent een spijkerbroek te kopen. Die voorspelling wordt weer verkocht aan bedrijven, die met die gegevens jou proberen te beïnvloeden (kijk nou eens, wat een mooie spijkerbroek!). Facebook heeft al aangetoond dat het meer kan dan alleen voorspellen. Zo lieten ze zien dat ze gebruikers wat somberder konden maken door ze bepaalde berichten te laten zien. Dat past in hun plannen: niet voorspellen of je een spijkerbroek wilt kopen maar bepalen dát je een spijkerbroek wilt kopen.

Er is nooit genoeg data! Een spionagekapitalist heeft nooit genoeg data. Hoe meer data, hoe beter gedrag voorspeld kan worden. Hoe beter gedrag bepaald kan worden. Hoe meer zekerheid verkocht kan worden. Met data wordt de kunstmatige intelligentie getraind. Kwantiteit leidt tot ‘kwaliteit’. En dus is het de ambitie van het spionagekapitalisme om elk gedrag te bespieden en om te zetten in data. Het spionagekapitalisme streeft er na zijn activiteiten uit te breiden. In de breedte en in de diepte.

Laten we beginnen met de breedte. Bijvoorbeeld: de spionagekapitalist Google. Die startte als een zoekmachine. Dat was en is een goede manier om mensen te bespieden. Immers, als jij jeuk hebt in de schaamstreek vertel je dat waarschijnlijk eerder aan Google dan aan je partner. Maar dat was natuurlijk niet voldoende. Dus volgde allerlei nieuwe diensten. Ik noem er een paar. G-mail zodat ze konden zien wat je mailt en hoe je mailt. Google Drive, om mee te kijken wat je allemaal bewaart. Daarna kwam de smartphone en bouwde Google snel zijn eigen  – spionerende – besturingssysteem (Android). Een slimme thermostaat volgde, want wat doe jij allemaal thuis? En zo’n thermostaat kun je natuurlijk bedienen met van die slimme speakers (Google Home) die nu overal opduiken. In auto’s zit steeds vaker (navigatie)-software van Google. Onlangs lanceerde Google de plannen om streaming games aan te bieden. Het verdienmodel is ongetwijfeld niet om gamers te helpen maar om inzicht te krijgen in wat gamers doen. En hoe ze dat doen. Misschien zijn zelfrijdende auto’s daarom straks wel gratis. En zal Google voorop lopen bij slimme gezondheidsarmbanden. Slimme kleding. Slimme verf. Slimme verpakkingen. Daarom is het ook verstandig om in je hoofd ‘slim’ (smart) te vervangen door spionage. Slimme weegschaal. Spionageweegschaal. Zoiets. Dat beschrijft meestal beter wat het product doet.

Een ontluisterend voorbeeld van de verbreding van de activiteiten van het spionagekapitalisme is de Roomba. Deze slimme stofzuiger doet meer dan stofzuigen alleen. Het apparaat herkent meubelmerken en maakt plattegrondjes van je woonkamer. En dat terwijl je dik betaald hebt voor het apparaat. Het bedrijf heeft nog niet besloten wat het met die data gaat doen, maar het feit alleen dát het verzameld wordt, is al bizar genoeg. Stel dat je je werkster in je huis betrapt terwijl ze staat te fotograferen, dan vraag je haar te vertrekken. Misschien op een onvriendelijke manier. En dan bel je de politie. Over je slimme stofzuiger schep je op tegen je vrienden. Immers als je stofzuiger slim is, moet jij dat ook wel zijn, toch? Nee, dus.

Naast een verbreding streeft het spionagekapitalisme ook naar een verdieping. De spionagekapitalist wil naar binnen kunnen kijken. Bijvoorbeeld door minuscule gezichtsuitdrukkingen te registreren en te analyseren. Micro-expressies. Die laten vaak zien wat je écht van iets denkt terwijl je daar zelf niet eens bewust van bent. Er zijn spionagekapitalisten die zwaar investeren in de combinatie van de informatie uit je slimme armband, met wat je doet op je smartphone, waar je naar kijkt op YouTube, waar je bent en ga zo maar door. Zo bouwen ze jouw emotionele profiel. Emotie-as-a-service.

Kortom, als je weer eens een goeroe hoort praten over een ‘connected, smart society’ dan weet je nu in wiens belang dat echt is. Internet of Things, smart devices. 5G. Altijd online. Het zijn allemaal componenten die bijdragen aan een enorme spionage-infrastructuur. Aan het het vertalen van gedrag in data.

Je hebt misschien wel eens de uitdrukking gehoord: als het product gratis is, dan ben jij het product. Dat klopt dus niet. Het product is de voorspelling (en straks de manipulatie) die verkocht wordt. De zekerheid. Jij bent slechts de grondstof. Het ruwe materiaal. Ik hoorde pas iemand zeggen: als data de nieuwe olie is, waarom zijn wij dan niet de nieuwe sjeiks? Simpel. Omdat wij slechts de grond zijn.

Hoe komen ze er mee weg?

Spionagekapitalisme heeft weinig met wetten en regels. Sterker nog, spionagekapitalisten hanteren bewust een strategie die zich niets aantrekt van wetten en regels. Het begon allemaal met een verklaring. Er is nooit gevraagd óf data verzameld mocht worden, nee, er is verklaard dát data verzameld ging worden. Spionagekapitalisten hebben zo bekeken wel iets weg van de Spaanse veroveraars die 500 jaar geleden op de kust van Zuid-Amerika landden en verklaarden dat het land toebehoorde aan de Spaanse koning. Waarom? Omdat ze het verklaarden.

Spionagekapitalisten verzamelen data en hanteren daarbij steeds hetzelfde patroon. Het begint met een strooptocht. Pakken wat je pakken kan. Zo snel mogelijk. Zo breed mogelijk. Tot mensen doorkrijgen wat je aan het doen bent. Daarna ga je tijdrekken. Rechtszaken. Rookgordijnen opwerpen. Negeren. De schuld geven aan bugs. Je weet, democratie maakt weinig kans tegen een machtige spionagekapitalist. Je wacht tot er gewenning optreedt. Het publiek gebruikt je diensten. Raakt er aan gewend. Kan misschien wel niet meer zonder. Daarna komt fase 3: aanpassing. Je past je een beetje aan. Er wordt beleid aangescherpt. Beterschap beloofd. Hier en daar wat zaken écht verbeterd. Maar nooit de zaken die van fundamenteel belang zijn voor de spionagekapitalist. En tenslotte verandert de spionagekapitalist van richting. Er wordt een nieuw verhaal verteld, voortgebouwd. Nieuwe data verzameld.

Bijvoorbeeld Google Streetview. Op een dag begon Google met een strooptocht. Plotseling reden er auto’s door onze straten die niet alleen alles fotografeerden maar nog veel meer data slurpten. Zo werden alle draadloze netwerken in kaart gebracht, inclusief  – waar mogelijk – gebruikersnamen en wachtwoorden. Uiteindelijk kwamen we daarachter en dus wierp Google rookgordijnen op. Ze verscholen zich achter één engineer die een fout had gemaakt. Later bleek het ‘by design’ te zijn, maar toen waren we al gewend. Het was wel heel handig, dat Streetview. Hoe moet je immers als leraar Aardrijkskunde les geven zonder? Daarna kwamen er wat aanpassingen. Mensen werden anoniem gemaakt. Kentekens weggestreept. In sommige landen werd het verboden. In andere landen echter veranderde Google van richting en werd er voortgebouwd. Satellietfoto’s toegevoegd. Nieuwe plannen gepresenteerd om Streetview een veel belangrijker onderdeel te maken van ons leven. Een Pokémon in een Starbucks is wat dat betreft slechts een voorproefje van onze toekomst.

Stropen. Tijdrekken tot er gewenning optreedt. Aanpassen. Van richting veranderen. Repeat.

Dus als jij een slimme speaker in huis hebt, ga er dan maar vanuit dat het apparaat de hele tijd meeluistert. Ook als jij er niet tegen praat. Ook als Amazon of Google zegt van niet. Ook als het apparaat in de slaapkamer staat. En als we er straks achter komen, ach, dan zijn we al gewend. Verdoofd. Een Google Home is zó gemakkelijk. We zouden niet meer zonder kunnen. Je zou maar op je smartphone moeten typen om een liedje af te spelen. Zó onhandig. Vroeger moesten spionnen veel moeite doen om een microfoon ergens in huis te verstoppen. Tegenwoordig halen we trots ons eigen spionagemicrofoontje in huis.

In Europa snappen we inmiddels dat regulering noodzakelijk is. Daarom is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR) zo belangrijk. Die is toch vooral bedoeld om spionagekapitalisten te beteugelen niet om organisaties intern te frustreren met bureaucratische regeltjes rondom klassenlijstjes. Spionagekapitalisten verzetten zich tegen regulering. Dat doen ze subtiel. Natuurlijk zeggen ze privacy, online haat, auteursrechten en oneigenlijke beïnvloeding te bestrijden. En dat doen ze ook in zekere mate. Facebook huurt bedrijven in die mensen inhuren die content opschonen (alhoewel die mensen slecht behandeld worden). Google maakt het mogelijk om al je data te downloaden (alhoewel in ontoegankelijke formats). Maar, let op, alle discussie gaat slechts over de ‘eerste laag.’ De echt waardevolle data (de schaduwlaag) daar kom je niet bij. Daar wordt niet eens over gesproken. En dat is geen toeval.

In Christchurch, Nieuw-Zeeland werden 50 mensen vermoord. De moordenaar zond het uit via een Facebook Livestream. Het zorgde voor een hoop controverse en Facebook was er snel bij om tegenmaatregelen aan te kondigen. Het stopzetten van de mogelijkheid om Livestreams op te zetten, was niet één van de mogelijke maatregelen. Facebook weet namelijk dat gebruikers veel meer interacteren met Livestreams dan met welke andere vorm van content dan ook. En al die interactie betekent data voor de schaduwlaag en dat is waar het om gaat. Verbreden. Verzamelen. Voorspellen. Bepalen. Spionagekapitalisten lijken soms betrokken, lijken te geven om privacy, beïnvloeding en online haat, maar ze zijn radicaal ongeïnteresseerd.

Het is een enge gedachte. Immers het spionagekapitalisme is bezig aan een opmars. Google, Microsoft, Facebook, Samsung, Twitter, IBM, AT&T, maar ook traditionelere bedrijven buigen hun bedrijfsmodel om. Banken, kledingbedrijven, electronica-concerns, supermarkten. En elke keer als een bedrijf dat doet, stijgen de aandelenkoersen. Geld verdien je niet meer primair door mooie producten of diensten te verkopen, maar door mensen te bespieden.

Wat doen we eraan?

Misschien denk jij nu nog steeds: nou én? Als iemand weet dat ik een spijkerbroek wil kopen en dan krijg ik een aanbieding te zien van een mooie spijkerbroek. Dat is toch top! Nee, dus. Want het gaat veel verder. Er dreigt een wereld vol radicaal ongeïnteresseerde bedrijven die niet alleen voorspellen wat we gaan doen maar straks kunnen bepalen wat wij denken en doen. Die geloven dat vrije wil niets anders is dan gedrag dat nog niet te verklaren is. Omdat er nog niet genoeg data is. En die het geld, de kennis en de macht hebben om hun dromen en onze nachtmerries na te jagen. Klassieke kapitalisten hebben de natuur verwoest, spionagekapitalisten bedreigen de menselijke natuur.

Spionagekapitalisten verkopen zekerheid. De zekerheid dat jij een spijkerbroek gaat kopen. De zekerheid dat jij gaat stemmen. De zekerheid dat jouw denkbeelden veranderen. Maar straks ook de zekerheid dat een contract wordt gehonoreerd. Betaal jij de afbetaling op je auto niet, dan start die niet meer. Rijd jij te hard dan verhogen we in een microseconde je verzekeringspremie. Niet genoeg getypt? Gesprekje met je baas. Vandaag de dag zijn contracten gebaseerd op vertrouwen, maar het spionagekapitalisme vertrouwt op zekerheid.

Spionagekapitalisten geloven in een vrije markt. Ze geloven dat een volledig vrije markt waarin mensen hun eigen keuzes maken, leidt tot de beste inrichting van de maatschappij. Ze vertellen er uiteraard niet bij dat ze streven naar een toekomst waarin mensen geen vrije wilmeer hebben en waarin spionagekapitalisten zo machtig zijn dat er geen sprake is van een vrije markt. En, in een toekomst waarin mensen niet langer hun eigen keuzes maken, is er ook geen sprake meer van een functionerende democratie.

Het goede nieuws? Er is nog tijd. Heb je wel eens een hotel geboekt via Internet, dan krijg je vaak daarna nog weken reclames te zien van hotelkamers. Terwijl je al geboekt hebt. Zo goed werkt het dus allemaal nog niet. Elke keer als de 81-jarige Han van Doorn zijn woonplaats (Uithoorn) vertelt tegen Google Home, verstaat de ‘slimme’ speaker: YouPorn. We staan aan de vooravond en er is nog tijd.

Dus is er tegenwicht nodig. Dat begint met bewustwording. Spionagekapitalisme is iets compleet nieuws. Iets dat zo nieuw is, dat bekende manieren van denken en duiden niet van toepassing zijn. We bevatten het niet echt. En we vinden de diensten handig. We zijn verdoofd.Als we straks ‘café’ zeggen tegen een zelfrijdende auto en die rijdt ons naar een café waar ons favoriete drankje al klaar staat, zonder dat wij weten hoe of waarom, dan vinden we dat misschien nog wel handig ook. Maar dat is het niet! We moeten ontwaken uit onze verdoving. Mens willen zijn! De Berlijnse muur viel omdat de inwoners van Oost-Berlijn er klaar mee waren. Dat is onze rol. Dat is ontzettend belangrijk. Misschien dat deze samenvatting daar een beetje bij helpt.

Maar bewustwording is niet voldoende. Spionagekapitalisme heeft een hekel aan wetten en regels en juist daarom hebben we regulering nodig. Van Amerika valt er op dit moment weinig te verwachten. Sinds 11 september 2001 hebben ze de spionagekapitalisten veel te hard nodig om ‘terroristen’ op te sporen. China is te druk met het bespioneren van de eigen burgers. Europa dan maar. De AvG/GDPR is een begin. Maar niet meer dan dat. Er is veel meer nodig. Je hoort soms mensen praten over regels rondom data- eigenaarschap. Moeten mensen niet eigenaar zijn van hun data? Dat is de verkeerde vraag. Een vraag die afleidt. De échte vraag is fundamenteler. Waarom wordt die data überhaupt verzameld, geanalyseerd, bewerkt en verkocht?

Regulering dus! Een spionagekapitalist zal zeggen dat regulering innovatie dwarsboomt maar het tegenovergestelde is waar. Goede regulering leidt tot innovatie. Tot nieuwe bedrijven met andere bedrijfsmodellen. Bedrijven waarbij je betaalt met je geld in plaats van met je data (of, zoals tegenwoordig steeds vaker met je geld en je data). Bedrijven die diensten aanbieden, maar geen voorspellingen verkopen. Bedrijven die een alternatief bieden. Bedrijven die de opmars van het spionagekapitalisme stuitten.

Hopen we dan maar.

Hieronder licht Shoshanna Zuboff haar boek toe in een filmpje op een platform van een spionagekapitalist. Het Droste – effect, zeg maar (30 minuten).



Lees het volledige bericht op Emerce »

Fotografen die foto’s willen maken van tour Ariane Grande zijn auteursrecht kwijt

Posted 29 mrt 2019 — by Villamedia
Category nieuws

De National Press Photographers Association (NPPA) heeft in een brief aan Ariane Grande en het bedrijf GrandAriTour verbazing geuit over het contract dat de zangers aan fotografen voorlegt voor het vastleggen van haar ‘Sweetener’ wereld tour.

Lees het volledige bericht op Villamedia »