Het jaar van: de media

Het was een bijzonder zwaar jaar voor de media, met name voor de gedrukte. Sanoma, Telegraaf en Wegener kondigden harde saneringen aan, en TMG trok eindelijk de stekker uit Hyves. Uitgeverij HUB ging failliet en rivaal IDG zette een kwart van zijn personeel op straat. Dat komt allemaal niet als een grote verrassing. Het nieuws valt niet meer op onze deurmat, het komt tot ons via Facebook, onze telefoon of desktop. En digitale journalistiek is nog niet echt levensvatbaar.

Het meest opmerkelijke nieuws van dit jaar was toch wel dat het Amerikaanse tijdschrift Newsweek dat een jaar geleden voor het laatst op papier verscheen, een comeback maakte. Op papier. De digitale versie was geen succes geworden. Ook de Britse versie van Vogue beleefde dit najaar een papieren opleving. Het septembernummer van de Britse editie heeft sinds 2008 nog nooit zo vol met advertenties gestaan.

Maar een zwaluw maakt nog geen zomer. Over de gehele linie ging het dit jaar slecht met traditionele uitgevers. Jeff Bezos moest The Washington Post redden, de krant die in zijn gloriedagen het Watergate-schandaal aan het licht had gebracht.

In Nederland ging het al niet veel beter. De grootste klap kreeg Sanoma. De Finse uitgever maakte eind oktober bekend, na weken van geruchten, dat het 500 banen zou gaan schrappen en dat de helft van de tijdschriften zou worden verkocht. De bladen die behouden blijven hebben volgens de uitgever een digitale potentie. Of zoals de uitgever het formuleerde: ‘Nu al vindt 90 procent van alle mediaconsumptie plaats via schermen (TV, PC, tablet, smartphone).’

Sanoma Nederland worstelt niet alleen met een slechte tijdschriftenmarkt, maar ook met de afschrijving van vierhonderd miljoen euro op de overnamesom van ruim een miljard euro op de tv-zender SBS. In de aanloop van het ambitieuze programma Utopia raakten Sanoma en aandeelhouder John de Mol afgelopen weken steeds verder van elkaar verwijderd. Sanomas commissarissen zouden formele stappen gezet om meer grip op de tv-dochter te krijgen.  Een bod van De Mol op SBS werd hooghartig geweigerd.  SBS, Net 5 en Veronica en het on demand-platform Kijk.nl zijn volgens de Fins-Nederlandse uitgever ‘belangrijke bouwstenen van de strategie om print, online en televisie te integreren’. Zonder tv-zenders in het pakket zou Sanoma minder interessant worden voor adverteerders.

SBS was niet de enige Nederlandse zender die het moeilijk had. Terwijl RTL zijn marktpositie verstevigde, had de nieuwe zender FOX grote moeite om zich in het sportgeweld staande te houden. De kijkcijfers vielen na de lancering in augustus gelijk al tegen en werden niet veel beter. Luttele maanden later vertrokken de commercieel en algemeen directeur.

De Telegraaf deed het onvermijdelijke: het sloot dit najaar Hyves.  De eerste aanwijzing daarvoor was in april het verwijderen van het logo van Hyves op het pand aan het Frederiksplein. Hyves transformeerde volledig van profielensite naar online gamingportal.

De online activiteiten bleken dit najaar nog onvoldoende om de gedaalde omzet van print bij de Telegraaf Media Groep te compenseren. De advertentie-inkomsten over het derde kwartaal daalden met 12,4 miljoen euro. Bij zowel de landelijke als regionale dagbladen was sprake van een daling.

Het hyperlokale nieuwsnetwerk Dichtbij werd onderdeel van TMG Regionaal/Lokaal, maar de nieuwe hoofdredacteur  Mike Ackermans vertrok met ruzie, terwijl Dichtbij-oprichter Bart Brouwers op een zijspoor werd gerangeerd. Die krijgt echter een nieuwe functie binnen TMG en mag op zoek naar naar ‘nieuwe journalistieke impulsen’.

Aan experimenten was ook afgelopen jaar geen gebrek: NRC besloot een financiële bijdrage te vragen voor een reconstructie van de spraakmakende roof uit de Kunsthal, een derde multimediale longread van Nrc.nl. Vijftien procent van de abonnees van NRC Handelsblad en Next zijn digitale lezers. De Persgroep verkoopt inmiddels ruim 75.000 digitale exemplaren per dag. De Correspondent, het online concept van oud nrc.next hoofdredacteur Rob Wijnberg, wist 17.000 betalende abonnees binnen te halen, nipt voldoende voor een zelfstandig bestaan.

Maar niet alle digitale activiteiten deden het goed: Het doek viel eerder dit jaar alweer voor De Nieuwe Pers (DNP), de digitale doorstart van gratis dagblad De Pers. Het platform ging op in opiniesite The Post Online.

Wegener kon geen koper vinden voor zijn kranten, terwijl de advertentie-inkomsten verder terugliepen. Het bedrijf zegt nog sneller richting een modern mediabedrijf te willen ontwikkelen.

De uitgeverij voor computerbladen HUB viel dit najaar om. Ondernemers Paul Molenaar, Martin Smelt en Johan van Dijk maakten met ‘onder meer’ Computer Idee, Personal Computer Magazine, Media Totaal, Power Unlimited, Discovery Magazine en diverse beurzen een doorstart onder de veelzeggende naam Reshift Digital. De uitgever die zelf had willen bieden op HUB, IDG, moest dit najaar zelf saneren.

Veen Media zette het tijdschrift Bright en de gelijknamige site in de etalage. Een traditionele uitgeverij past niet bij een voornamelijk digitale titel, vertelde directeur Leo Schaap tegen vaksite Villamedia. Het blad stopt, en wordt vervangen door een tweewekelijkse digitale uitgave.

De komst van het Amerikaanse VOD-platform Netflix zette veel in beweging. De overname van de digitale tak van Videoland door RTL zat al langer in de pijplijn, maar kwam geen moment te laat.  Het Nederlandse WappZapp voegde betaalde films, series en andere programma’s toe aan zijn app.

Een opmerkelijke samenwerking tussen RTL, NPO en SBS werd in november aangekondigd. Zij lanceerden een gezamenlijk VOD-platform die tegen betaling kan worden bezocht. Juridisch nog wel een uitdaging. De huidige VOD-platformen van de omroepen blijven bestaan, maar NLZiet wordt de officiële voorkant.

Google deed een gooi naar de televisiemarkt met zijn handige Chromecast, De boekenlezers van Amazon werden van hun troon gestoten door deze kleine HDMI-dongel van Google die volgend jaar ook buiten de VS te koop zal zijn. Chromecast doet maar één ding: audio en video van de telefoon of tablet projecteren op de televisie. Met een enkele vingerveeg.

Veranderingen ook bij deze uitgave. Begin 2013 gingen de aandelen van aandeelhouder Trav Media naar Axivate Capital en uitgever Gijs Vroom. In augustus verhuisde Emerce voor het eerst sinds 2004 weer naar Amsterdam. En de volledig uitverkochte Emerce eDay werd voor het eerst sinds lange tijd weer in de Amsterdam Convention Factory gehouden.



Lees het volledige bericht op Emerce »


Add Your Comment